Lieve lezer.

Sinds we in het zuiden van Thailand fietsen, zijn het de palmenbomen die de klok slaan.

Niet echt natuurlijk, zou wat zijn: een palmboom die een klok op z’n falie geeft. Hoe zou ie dat moeten doen? Beetje zwaaien met z'n palmbladeren?! Beetje kokosnoten werpen?! Dan kan natuurlijk helemaal niet…… Gek beeld ook! Beetje raar.......

De bananenbomen hangen nog wat aan de wijzers van de klok te slingeren. De rubberbomen blazen ook hun partijtje mee. En ook andere boomsoorten en bloemenpracht probeert een graantje mee te pikken. Maar de palmbomen winnen de ‘wie-zijn-hier-met-de-meesten-competitie’ met afstand.

En dus fietsen we al anderhalve week door palmboombossen. Dat is geweldig genieten.

By the way en overigens: wist u lieve lezer dat van de vruchten van de palmboom (er zijn best wat veel variëteiten) palmolie wordt gemaakt? We hebben geweldig veel geluk: het is oogsttijd. Precies nu wij er zijn!

De vruchten van de palmboom worden rond deze tijd gewonnen. Auto’s met laadbakken rijden af en aan om de vruchten naar de diverse verzamelplaatsen te brengen. Bij aankomst gaat de auto op de laadbrug, en wordt het gewicht gewogen. Dan wordt het zaakie met prikstokken van de laadbak gegooid en rijd de auto weer naar de weegbrug. De leveranciers worden per kilo betaald.

Daarna worden de vruchten in grote zakken gedaan en worden ze in grotere trucks naar de fabriek gebracht. Hier worden de vruchten onder grote druk gestoomd en komt de olie vrij. Nadat de olie zijn weg naar een fijne flessen-verpakking heeft gevonden, zie je ze in die hoedanigheid dan weer in de schappen van supermarkten terug.

Een heel andere toepassing is om van de kokosnoot, kokosmelk te maken.

Misschien heeft U thuis wel ’s een poging gedaan om een lekkere curry te maken. Doe ik ook wel ‘s. Gooi er vaak een kilo of wat rode pepers bij (in dat geval, wel altijd een brandblusser bij de hand houden….). Beetje rijst erbij. En smullen maar!

Afijn.

Grote kans dat het recept repte over een blikje kokosmelk. Nou, dat hebben ze hier ook. Alleen met de winning van die kokosnoten, daar is wat mee aan de hand.

Joan en ik werden de afgelopen dagen geconfronteerd met passerende brommertjes die 1 of meerdere apen in een kooi vervoerden. Ook zagen we auto’s waarop (soms wel 5 tegelijk) apen op de laadbak zaten vastgebonden. We konden het eerst niet thuisbrengen, maar een aantal dagen later viel het kokosnoten-apen-kwartje.

In Zuid Thailand zijn speciale trainingsscholen waar apen ‘geleerd’ wordt om rijpe kokosnoten uit de palmboom te halen. Dat ‘leren’ gaat niet geheel zonder dwang, zo is ons duidelijk geworden. Wanneer een aap voldoende getraind is worden ze door kokosboeren gekocht en aan het werk gezet in hunnie palmbomenbedrijf.

Vandaag mochten we een kijkje nemen. Dat mocht trouwens in alle vrijheid en blijheid, want de boeren hier zijn zich van geen kwaad bewust. Ze hebben palmbomen. Ze hebben kokosnoten. En ze hebben apen. En die apen werken voor hen. Die halen de kokosnoten hoog uit de bomen. Zij zien geen probleem.

Maar dat probleem is er wel.

Want de aap doet dit niet vrijwillig. Hij heeft een keiharde training gehad. Moet elke dag onder dwang de boom in. Moet dan draaien en schudden totdat de kokosnoot van de palm komt. Naar beneden suist en met een harde plof op de grond valt. En dan volgende. En weer de volgende. Tot wel 1000 kokosnoten per dag. Zo’n aap is eigenlijk verworden tot een heuse ‘plukmachine’.

Zo’n aap leeft voor altijd in gevangenschap. Zit 24 uur per dag gevangen, met een halsband om de nek en een ketting en/of een lang touw. Bovendien worden de apen los van elkaar gehouden.

Apen worden ingezet omdat ze een veel hogere productie hebben. Mensen kunnen 100 tot maximaal 200 kokosnoten per dag oogsten. Een mannelijke aap wel 1000. Bovendien besparen de boeren op deze wijze flink op de arbeidskosten.

Het hele ‘probleem’ zou geen probleem hoeven zijn als de palmboeren over zouden overschakelen op halfstam bomen. De hoogte van de palmboom wordt dan gehalveerd. Verder blijft alles hetzelfde,. De vruchtzetting, de grootte van de noot, er verandert hoegenaamd niets. Op die halve-hoogte kun je de kokosnoten prima met een stokzaag of een lange stok met een scherp mes oogsten. En is er geen aap meer nodig. Die omschakeling kost wel 10 tot 12 jaar. Want zolang duurt het totdat een palmboom volwaardig vruchten kan dragen en oogstbaar is.

We staan er bij te kijken, schieten wat foto’s, maken een praatje met de palmboeren (en hunnie apen) en het is – zeker met onze Westerse blik – wat ongemakkelijk aanschouwen…….

Mocht je na het lezen van bovenstaande en het zien van de foto’s geen kokosmelk meer willen kopen/eten van kokosnoten die door apen geoogst zijn. Kies dan voor kokosmelk met het fairtrade logo. Dan zit je goed.

Mocht je nieuwsgierig zijn geworden en meer willen weten: www.peta.nl

De kokosnoten worden in deze streek verder verwerkt. Hier zie je drie vrouwen de kokosnoot van z'n 'jasje' ontdoen. Ze trekken de noot over een scherpe punt, en door druk uit te oefenen laat de bast los, en houd je de kokosnoot over zoals die meesten van ons 'm in de winkel zien liggen.

En wij? Wij trekken verder zuidwaarts. Nog een dag of tien fietsen en dan hopen we de grens met Maleisië over te steken. Eens kijken welke apenstreken de komende fietsdagen nog voor ons in petto hebben.

Afstand: 88 km