Mijn vader stuurde me – ik moet ergens tussen de acht en tien jaar geweest zijn – regelmatig op pad om benzine te halen. Ik ben opgegroeid niet ver van de A28. Daar had je toen al, en heb je nog steeds, een tankstation. Niet ver van het viaduct “Bovenheigraaf”.

Via wat sluippaadjes door het bos liep je er in een minuut of tien naartoe. Je kwam uit bij een hek. Zo’n Herras harmonica-gaashekwerk. Er zat een gat in waar ik net doorheen kon kruipen. Ik bleef wel eens haken, maar wist me er altijd weer los te wurmen. Aan de andere kant liep ik als klein menneke naar het tankstation, tankte benzine en rekende binnen af en ging met het net verkregen goedje naar huis.

Het was natuurlijk hartstikke verboden om je zo op de snelweg te begeven. Maar de benzinepompbediende kende me. Meneer Van den Bosch. Hij deed er nooit moeilijk over. Ook niet toen ik vele jaren later ditzelfde kunstje nog regelmatig uithaalde, maar dan om een zak Venco katjesdrop te kopen. Die ik, nog voor ik thuis was, alweer achter de kiezen had. Voor het toen heel redelijke bedrag van één gulden en vijfentwintig cent.

Rwanda zet stap voor stap vooruit op de economische ladder. Het land is bovendien opvallend goed georganiseerd. En toch behoort het nog steeds tot de armste landen ter wereld. Een groot deel van de bevolking leeft onder of rond de armoedegrens.

Dat georganiseerde zie je onder meer aan de netheid. Het land is schoon. Bijna geen afval op plekken waar het niet hoort. Een ander opvallend feit: Rwanda kent een streng landelijk verbod op plastic draagtasjes. Productie, import, verkoop en gebruik zijn verboden en overtredingen worden stevig beboet. Het resultaat is opmerkelijk – zeker voor Afrikaanse begrippen: spik en span schone straten.

Nu zou u kunnen denken dat Rwanda dit heeft afgekeken van ons kikkerlandje, met ons plasticbeleid sinds 2016. Maar niets is minder waar, lieve lezer. Rwanda voerde dit verbod al in, in 2008!

De armoede zie je hier onder meer terug in de gele jerrycans. Ze bepalen het straatbeeld. De gele jerrycan is van levensbelang. Ze voorziet veel Rwandezen in hun eerste levensbehoefte: water. Als je geld hebt, geef je fietstaxi's opdracht water voor je te halen. Mensen lopen soms kilometers om ze zelf te vullen. Kinderen lopen ermee te zeulen.

Ik weet niet hoe het u vergaat, maar er gaan bij mij dagen voorbij dat ik de kraan thuis opendraai zonder te denken hoe speciaal dat is. Dat er, door simpel aan een knop te draaien, water verschijnt. Soms warm. Soms koud. Als je tenminste de goede kant op draait.

In Rwanda is stromend water in huis geen vanzelfsprekendheid. In de hotels waar we verblijven gaat het soms goed. Maar vaak ook niet. Regelmatig is er niets. Vaak is er een klein pielestraaltje. Soms gaat het goed. Maar dat geldt voor de hotels. Die hebben vaak nog iets van een leiding waar water doorheen kán komen. Veel Rwandezen hebben zelfs dat niet. Zij zijn aangewezen op openbare tappunten en putten. En daarom zie je hier overal mensen lopen en fietsen met gele jerrycans. Op weg naar de dichtstbijzijnde plek waar water te halen is.

Het verhaal over dat benzine halen was ik eigenlijk vergeten. Tot ik hier iedereen in de weer zag met die gele jerrycans. Geel. Met rode dop. Ik herkende ze meteen.

Met precies net zo’n jerrycan haalde ik vroeger benzine om de brommers van mijn vader en moeder aan de praat te houden.

Hier houdt de inhoud van diezelfde jerrycan mensen in leven.